Mediation is een vorm van conflicthantering waarbij de betrokken partijen zélf onderhandelen over het oplossen van hun geschil onder procesbegeleiding van een daartoe opgeleide mediator, die zich in dat proces steeds geheel neutraal opstelt. Daardoor kan dat geschil veelal op zodanige wijze worden opgelost, dat er voor beide partijen een win-win-situatie ontstaat. Dit is van belang als men de relatie op langere termijn in stand wil houden.

Doordat twee of meer collega’s op professioneel of op persoonlijk gebied niet (meer) met elkaar door één deur kunnen, kan een conflict snel geboren zijn. Het is in het belang van de samenwerking en van de organisatie dat problemen zo snel mogelijk verdwijnen. Mediation kan alle belangen (ook de onuitgesproken belangen) zódanig op tafel krijgen, dat een oplossing gevonden kan worden.
Als er hele afdelingen (of gedeelten daarvan) betrokken zijn bij een conflict of een (schijnbare) belangentegenstelling, kan een groepsmediation een passende oplossing bieden.

Het indienen van een klacht of een bezwaar door een klant of burger kan een signaal richting de organisatie zijn om onvrede te uiten. Mediation heeft hier een meerwaarde. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan mediation met burger en overheid, waarin partijen worden uitgenodigd om het geschil toe te lichten en te bespreken, zodat kan worden toegewerkt naar een (gezamenlijke) oplossing van het conflict. Dit leidt vaak tot een voor beide partijen bevredigender oplossing dan een onverhoeds genomen, maar correct besluit of een juridische uitspraak van een bestuursorgaan (in het besluitvormingstraject). Dit komt doordat de aandacht gericht is op daadwerkelijke belangen, wensen en behoeften van partijen, en niet zozeer op de formele standpunten. De traditionele rechtspraak kan immers leiden tot 'oplossingen' van een geschil die juridisch correct zijn, maar die niet altijd beantwoorden aan wat partijen willen bereiken.

De relatie tussen (huis)arts en patiënt kan onder druk komen staan, waardoor een klacht tegen de (huis)arts wordt ingediend. De formele klachtencommissie kan een klacht beoordelen, maar vaak wordt er gekozen voor een zogenaamd ‘bemiddelingsgesprek’. Deze manier van klachtbehandeling kan over en weer duidelijkheid verschaffen over wat er gebeurd is, maar ook over de emoties die hierbij een rol spelen. Soms is het gesprek onderdeel van rouwverwerking; door erover te praten krijgt het gebeurde een ‘plaats’. Tijdens het gesprek wordt gekeken naar wat beide partijen zouden willen bereiken en maken op die manier afspraken over de toekomst, waarbij herstel van de relatie meestal prioriteit heeft.
Het gesprek over de klacht heeft meestal meerwaarde omdat op deze manier duidelijk gemaakt kan worden waar het écht om gaat.